Mua bán nhà qua lập vi bằng, có đảm bảo tính pháp lý?

Trong thời gian gần đây, hình thức mua bán nhà đất bằng vi bằng được nhiều người quan tâm vì thủ tục nhanh chóng, chi phí thấp và không cần công chứng sang tên phức tạp. Tuy nhiên, không ít trường hợp phát sinh tranh chấp, mất quyền lợi do hiểu sai giá trị pháp lý của vi bằng. Vậy mua bán nhà qua lập vi bằng có đảm bảo tính pháp lý hay không? Hãy cùng tìm hiểu rõ hơn qua bài viết dưới đây.

Vi bằng là gì?

Vi bằng là văn bản do Thừa phát lại lập nhằm ghi nhận sự kiện, hành vi có thật xảy ra trên thực tế theo yêu cầu của cá nhân hoặc tổ chức. Vi bằng có thể được sử dụng làm chứng cứ trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc các cơ quan có thẩm quyền.

Hiện nay, nhiều người thường sử dụng vi bằng trong các trường hợp như:

• Ghi nhận việc giao nhận tiền
• Ghi nhận hiện trạng nhà đất
• Ghi nhận quá trình làm việc, bàn giao tài sản
• Ghi nhận việc mua bán, đặt cọc

Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng vi bằng không phải là hợp đồng công chứng và không có chức năng thay thế việc công chứng chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật.

Mua bán nhà bằng vi bằng là gì?

Mua bán nhà bằng vi bằng thường là việc các bên tự thỏa thuận giao dịch nhà đất, sau đó yêu cầu Thừa phát lại lập vi bằng ghi nhận:

• Việc giao nhận tiền
• Việc ký giấy tay
• Việc bàn giao nhà đất
• Hiện trạng tài sản

Nhiều người nhầm tưởng rằng khi đã lập vi bằng thì giao dịch đã hợp pháp và được pháp luật công nhận quyền sở hữu. Đây là quan điểm không chính xác.

Vi bằng có thay thế công chứng mua bán nhà đất không?

Câu trả lời là không.

Theo quy định pháp luật hiện hành, đối với việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất hoặc mua bán nhà ở hợp pháp, hợp đồng phải được:

• Công chứng
  hoặc
• Chứng thực đúng quy định

Sau đó mới thực hiện thủ tục sang tên tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Trong khi đó, vi bằng chỉ có giá trị:

• Ghi nhận sự kiện
• Làm chứng cứ
• Hỗ trợ giải quyết tranh chấp

Vi bằng không có giá trị:

• Chuyển quyền sở hữu nhà đất
• Thay thế hợp đồng công chứng
• Thay thế sổ đỏ
• Hợp thức hóa giao dịch trái quy định

Những rủi ro khi mua bán nhà bằng vi bằng

1. Không được sang tên sổ đỏ

Đây là rủi ro lớn nhất. Người mua dù đã giao đủ tiền nhưng vẫn không thể đứng tên quyền sử dụng đất nếu giao dịch không đáp ứng điều kiện pháp luật.

2. Dễ phát sinh tranh chấp

Do chỉ giao dịch bằng giấy tay hoặc vi bằng nên khi xảy ra tranh chấp:

• rất khó xử lý
• thời gian kiện tụng kéo dài
• nguy cơ mất tiền cao

3. Nhà đất có thể thuộc diện không đủ điều kiện chuyển nhượng

Nhiều trường hợp nhà đất:

• chưa có sổ
• đất quy hoạch
• xây dựng trái phép
• đất đồng sở hữu
• đất không đủ điều kiện tách thửa

Người bán thường sử dụng vi bằng để “lách” giao dịch.

4. Nguy cơ bị bán cho nhiều người

Do chưa sang tên hợp pháp nên tài sản có thể tiếp tục được giao dịch cho người khác dẫn đến tranh chấp phức tạp.

Trường hợp nào người dân thường lập vi bằng?

Trên thực tế, vi bằng vẫn có thể được sử dụng để:

• Ghi nhận việc đặt cọc mua bán
• Ghi nhận việc giao nhận tiền
• Ghi nhận hiện trạng tài sản
• Ghi nhận cam kết giữa các bên

Đây chỉ là chứng cứ hỗ trợ, không phải căn cứ xác lập quyền sở hữu.

Có nên mua nhà qua vi bằng không?

Người mua cần hết sức cẩn trọng. Chỉ nên giao dịch khi:

• Nhà đất có giấy tờ pháp lý rõ ràng
• Có thể công chứng chuyển nhượng
• Kiểm tra quy hoạch đầy đủ
• Xác minh đúng chủ sở hữu

Không nên vì giá rẻ mà mua bán bằng vi bằng đối với các bất động sản:

• chưa có sổ đỏ
• đất phân lô trái phép
• nhà xây dựng không phép
• đất tranh chấp

Lời khuyên dành cho người mua nhà đất

Để đảm bảo an toàn pháp lý, người dân nên:

• Kiểm tra kỹ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
• Xác minh quy hoạch tại địa phương
• Thực hiện công chứng đúng quy định
• Không giao toàn bộ tiền khi chưa đủ hồ sơ pháp lý
• Tham khảo luật sư hoặc đơn vị tư vấn uy tín trước khi giao dịch

Kết luận

Mua bán nhà qua lập vi bằng không đảm bảo đầy đủ tính pháp lý như nhiều người vẫn nghĩ. Vi bằng chỉ có giá trị ghi nhận sự kiện, hành vi và không thể thay thế hợp đồng công chứng chuyển nhượng nhà đất.

Vì vậy, trước khi quyết định giao dịch bất động sản, người mua cần tìm hiểu kỹ hồ sơ pháp lý và thực hiện đúng quy định để tránh những rủi ro không đáng có về sau.